11 stycznia 2026

107. rocznica zwycięstwa Powstańczej Kompanii Krzywińskiej

11 stycznia obchodzimy rocznicę zwycięstwa powstańców z Krzywinia, Osiecznej i Śmigla w bitwie, która rozegrała się na przedpolach Osiecznej.

Późnym wieczorem 10 stycznia 1919 roku, ok. godz. 20:00, żołnierze Powstańczej Kompanii Krzywińskiej dotarli do Osiecznej, gdzie spodziewano się ataku wojsk niemieckich. Łącznie zgrupowane w mieście siły polskie liczyły około 350 osób, w tym: kompania krzywińska 160, śmigielska 120 i osiecka 70 osób. Dowództwo nad powstańcami krzywińskimi sprawował ppor. Jan Namysł z Gierłachowa.

Następnego dnia po południu rozpoczęło się natarcie niemieckie. Siły nieprzyjacielskie składały się z dwóch kompanii piechoty (ok. 400 żołnierzy), które dysponowały dwoma działami polowymi, miotaczem min, trzema ciężkimi i jednym lekkim karabinem maszynowym. Powstańcy mimo liczebnej przewagi i lepszego uzbrojenia wroga nie dali się wyprzeć z zajętych stanowisk. Niemcom nie pomogło nawet użycie pocisków gazowych. Do najbardziej zaciętych walk doszło na przedpolach miasta, w rejonie dzisiejszych wiatraków. Ostatecznie powstańcy, uderzając wszystkimi siłami, złamali opór wroga i zmusili go do odwrotu w kierunku Leszna. Pościg, prowadzony aż do Granówka, ze względu na zapadający zmrok przerwano ok. godziny 17:00. Bitwa zakończyła się zwycięstwem Polaków. Po zakończeniu walk powstańcy zdobyli na nieprzyjacielu karabiny maszynowe i ręczne, dużą ilość amunicji, hełmy stalowe, bagnety, plecaki i płaszcze.

Zwycięstwo miało jednak swoją cenę. W bitwie zginęli: Szczepan Lewandowski z Krzywinia, Walenty Sobkowiak ze Zglińca i Jan Majchrzak z Kaczej Górki. 12 stycznia odbył się w Krzywiniu pogrzeb Szczepana Lewandowskiego, natomiast żołnierze kompanii pozostali na froncie w gotowości bojowej.

Opracował: Marek Ryba

Źródło: Gerwazy Konopczyński, Udział Powstańczej Kompanii Krzywińskiej w Powstaniu Wielkopolskim 1918 -1919, Poznań 2001.

Zachęcam również do przeczytania informacji zawartych w poniższym linku:

http://zabytkowe-wiatraki.pl/bitwa/

Marek Ryba